Mija tydzień bibliotek, warto zapoznać się z historią naszej sołeckiej filii Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy Staszów, która obchodzi swój jubileusz i stoi przed poważnymi zmianami.

Filia biblioteczna w Wiązownicy Kolonii działa od 1959 r. Obchodzimy w tym roku 60 rocznice jej istnienia. W początkowym okresie swojego działania była to Gromadzka Biblioteka w Wiązownicy z siedzibą w Pałacu w Dziękach. Pierwszego wpisu do ksiegi inwentarzowej dokonano dokładnie 26 lutego 1959. Byta to francuska powieść młodzieżowa wydana przez „Naszą Księgarnie” w 1958 r. Autorem był Paul Berna a powieść nosiła tytuł „Kori bez głowy”. Niestety tej książki nie znajdziemy już w zbiorach filii, ale wypożyczyc wciąż można powieść zapisanś w księdze inwentarzowej jako druga, noszącą tytuł „Pracownicy morza” autorstwa Wiktora Hugo. Po okresie „pałacowym”, wraz z Gromadzką Radą Narodową biblioteka przeniesiono do nowego budynku (obecnie świetlica). Poprawiły się warunki lokalowe, przybyto książek, organizowano konkursy dla dzieci, a sala biblioteczna była miejscem spotkań, zebrań wiejskich, uroczystych obchodów swiąt państwowych i rocznic. Po reformie samorządowej w 1975 r. biblioteka przeniesiono do tzw. Agronomówki (poźniej przedszkole), a następnie do lokali prywatnych. W jednym z nich filia miesci się do dzisiaj. Przez wiele lat przy filii bibliotecznej działały punkty biblioteczne. Początkowo jeden, potem trzy w Wiązownicy Dużej, Łukawicy i Smerdynie. Miały one wymienny księgozbiór ułatwiający korzystanie ze zbiorów czytelnikom nie mogącym dotrzeć do siedziby filii. Stanowiły one element aktywizacji czytelników, były wyposażone w encyklopedie, opracowania, lektury i literature piękną dla dzieci i dorosłych.

W 1999 r. punkty biblioteczne zostały zlikwidowane a ich zbiory powrociły do filii. Biblioteka to nie tylko lokal, to także pracownicy. Było ich na przestrzeni tych 60 lat kilkunastu – przeważnie panie, najczęściej osoby miejscowe, dla których praca w bibliotece była jednym z etapów pracy zawodowej. Z tych bibliotekarek, ktore pracowały należy wymienić Lidię Dąbrowską, Mieczystawę Dojkę, Marie Szczepańską. Dłuższy staż pracy miały Ewa Kaczmarska, Halina Dudzic, a najdtuższy Krystyna Dziedzic. Trzecim ważnym składnikiem warunkującym istnienie każdej biblioteki sa, jej zbiory – książki, prasa i inne formy dokumentow. W pierwszym roku działania filia w Wiązownicy Kolonii zgromadziła ponad 1000 książek. W latach późniejszych uzupełniano i rozszerzano ofertę w tym zakresie, prowadzono prenumeratę czasopism. Zależnie od zasobów finansowych jednostki organizacyjnej tempo przyrostu zbiorów było bardzo rożne. Najlepsze dla biblioteki były lata osiemdziesiąte, gdy zapisano 3 księgi inwentarzowe (prawie 6 tys. woluminowów książek), chociaż trudniej było wtedy kupić książki wartościowe literacko. Obecnie filia otrzymuje z zakupu ponad 300 książek rocznie. Ogółem na koniec 2008 r. filia w Wiązownicy-Kolonii dysponowała 12278 woluminami książek oraz 9 tytutami prasy regionalnej i ogólnopolskiej. Korzystają z nich głównie mieszkańcy pięciu miejscowości – Wiązownicy Kolonii, Wiązownicy Małej, Wiązownicy Dużej, Smerdyny i Łukawicy. Zbiory są obecnie aktualizowane na bieżąco – zarówno w części popularnonaukowej jak i w zakresie literatury pieknej i lektur szkolnych. Wykorzystuje się w tym celu dezyderaty czytelnikow jak i oferty wydawnictw, klubów książki i recenzje prasowe. Filia dysponuje wieloma opracowaniami z zakresu historii literatury polskiej i obcej, historii Polski i powszechnej, geografii Polski i świata. W jej ofercie znajdują się rownież stowniki językowe, fachowe i dziedzinowe, publikacje poradnikowe z rożnych dziedzin, m.in. psychologii, medycyny, rolnictwa, gospodarstwa domowego.

 Zarejestrowanych jako czytelnicy i wypożyczający jest zazwyczaj ponad 400 osób, co nie jest liczbą zadowalającą, ale w dobie multimediów dość trudną do powiększenia. W środowisku wiejskim spada ciągle liczba mieszkańców, zwłaszcza mniej jest dzieci. W tej najmłodszej grupie wiekowej zaznacza się ciągły spadek ilości czytelników. Jest to związane zarówno z łatwiejszym dostępem do tzw. taniej książki jak i innych pomocy stużących zdobywaniu wiedzy, takich jak adaptacje filmowe czy Internet. Mimo to, dobrze że wciąż nie sprawdzają się prognozy przepowiadające koniec tradycyjnej książki w XXI w. W dalszym ciągu jest ona potrzebna w wielu sytuacjach. Świadczą o tym dane statystyczne gromadzone w ciągu roku.

Statystycznie każdy z zarejestrowanych czytelników odwiedził bibliotekę przynajmniej raz w miesiącu wypożyczając co najmniej dwie książki, czasopisma lub wykorzystując je na miejscu w bibliotece. W 2008 r. udostępniono ogołem na miejscu i na zewnątrz 15670 woluminow książek i czasopism.

Bardzo ważną formą działalności każdej placówki bibliotecznej jest tzw. działalność upowszechniająca czytelnictwo. Działalnośc ta w Wiązownicy przejawia się m.in. poprzez organizowanie dla uczniow rożnych konkursów, głównie plastycznych (samodzielnie lub we współpracy z Oddziałem dla dzieci Biblioteki Miejskiej w Staszowie), quizów, wycieczek dla dzieci, podczas których zapoznają  się one z działalnością i rolą biblioteki. Często prowadzone są dyskusje ze starszymi uczniami na temat doboru lektur, roli prasy i filmu, przysztości książki i biblioteki w dobie komputerów i internetowej „globalnej wioski”. Dla dorosłych ciekawą inicjatywą okazało się założenie Dyskusyjnego Klubu Książki – programu Instytutu Książki promującego czytelnictwo oraz ksztattującego postawy czytelnicze poprzez dostęp do nowości wydawniczych. Klub działający w Wiązownicy jest jedynym z nielicznychw gminie Staszów. Spotkania odbywają się w siedzibie filii co dwa miesiące. Bierze w nich udział od 5 do 8 pań, chociaż każdorazowo 10 otrzymanych woluminow czyta dużo więcej osób. Wymiana opinii podczas dyskusji na spotkaniu Klubu często jest zaskakująca i utatwia dobór kolejnych tytutów do omówienia. W 2008 r. dyskutowano np. o twórczości Joanny Chmielewskiej na przykładzie książki „Zapalniczka”, Olgi Tokarczuk i jej utworu „Anna Inn w grobowcach świata” i o książce „Przedziat dla pah” autorstwa Anity Nair, pisarki pochodzącej z Indii. Wypada wyrazić nadzieje, że krąg zainteresowanych uczestnictwem w Dyskusyjnym Klubie Ksiqzki będzie się poszerzał.

W 2012 rokuku w ramach Programu Rozwoju Bibiotek realizowanego przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego nasza filia dostała zestaw komputerowy z dostępem do Internetu, co ułatwiło pracę w biblotece i dało możliwość korzystania za darmo z sieci. Za niewielką odpłatnością można wydrukować lub skopiować dokumenty. Obecnie filia obsługuje około 400 czytelników, a mogłaby więcej. Ciągle uzupełniany jest księgozbiór- dużo lektur, poradników, literatury pięknej dla dzieci i dorosłych oraz dużo prasy.

Stan księgozbioru liczy ponad 13000 książek i 10 tytułów prasy i sporo darów.

 Czego życzyć bibliotece w Wiązownicy na następne 60 lat? Większego lokalu, więcej nowoczesności, dużo książek, a jak najwięcej czytelników.

 Opracowały: Irena Małek, Ewelina Głodek, zdjęcia: https://www.biblioteka-staszow.pl/dkkwiazownica